Akdeniz bahçesi

Maki, garig ve psödomaki

Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsü, herdem yeşil ve sert yapraklı çalılardan oluşur. Bu örtüye maki denir. Boyu genellikle iki metre civarındadır, elverişli koşullarda daha yükselir; kermes meşesi, sakız ağacı, mersin, defne, funda ve yabani zeytin başlıca bileşenleridir.

Maki tahrip olduğunda yerini daha alçak ve daha seyrek bir örtü alır: garig. Yarım metre ile bir metre arasında kalan bu örtüde kokulu, yağ salgılayan çalılar baskındır. Lavanta, kekik, adaçayı ve biberiye bu gruptadır. Garig, toprağın inceldiği ve taşlaştığı yerlerde ortaya çıkar; bir bahçe için ise kurak, güneşli ve zayıf topraklı köşelerin doğal modelidir.

Karadeniz kıyısında görülen psödomaki ise ayrı bir tablodur: makiye benzer bir görünüm sunar, ancak her mevsim yağış aldığı için yaprağını döken türleri de barındırır.

Kuraklığa uyum stratejileri

Akdeniz bitkilerinin görünüşündeki ortak özellikler tesadüf değildir. Hepsi aynı sorunu, yani beş altı ay süren yaz kuraklığını çözmek üzere biçimlenmiştir ve çözümler birkaç aile altında toplanır.

Bu stratejilerin türler arasındaki dağılımı ve bitki bitki ayrıntıları, maki bitkileri sayfasında ele alınmıştır.

Su ihtiyacına göre gruplama

Akdeniz bahçelerinde en sık yapılan hata, farklı su ihtiyacındaki bitkileri aynı yatakta buluşturmaktır. Kekik ile ortancayı yan yana diktiğinizde birinden birini mutlaka üzersiniz: sulama biri için az, diğeri için fazladır.

Çözüm basittir ve peyzajda su bölgelemesi olarak bilinir: bitkiler su ihtiyacına göre gruplanır, her grup kendi sulama düzenine bağlanır. Suyu en çok isteyenler eve ve su kaynağına en yakın yere, en az isteyenler bahçenin uzak ve kurak köşelerine yerleştirilir. Palmiyeler bu şemada genellikle orta grupta durur: kuraklığa iyi dayanırlar, ancak yerleşene kadar düzenli su isterler.

Bahçede dikkat: zakkum

Akdeniz bahçelerinin en yaygın süs bitkilerinden biri olan zakkum (Nerium oleander), kuraklığa ve tuza olağanüstü dayanıklıdır; karayol kenarlarında bu yüzden bu kadar çok kullanılır. Buna karşılık bitkinin bütün kısımları zehirlidir: yaprak, çiçek, dal ve öz suyu dahil. Budama artıklarının yakılması da tavsiye edilmez, dumanı tahriş edicidir.

Bu, zakkumdan kaçınmak gerektiği anlamına gelmez; küçük çocukların ve hayvanların bulunduğu bahçelerde konumunu bilinçli seçmek ve budama artıklarını ortada bırakmamak yeterlidir.

Palmiyeyle birlikte

Palmiyenin altı, çoğu bahçede boş bırakılan bir alandır. Oysa taç yarı gölge yaratır ve gövde dibi, kuraklığa dayanıklı yer örtücüler için elverişli bir ortamdır. Tek koşul, bakım bölümünde anlatıldığı gibi malçın ve dikimin gövdeye değmemesi, gövde dibinin kuru kalmasıdır.